Jak dobrać powierzchnię czynną klapy dymowej w hali magazynowej, aby spełnić wymagania przepisów i ubezpieczyciela?

Krótki pożar w magazynie potrafi zatrzymać pracę na tygodnie. Często nie przez płomienie, lecz przez dym i wysoką temperaturę. Dlatego to, jak szybko oddasz dym przez dach, decyduje o bezpieczeństwie ludzi, konstrukcji i ciągłości działania.

Kluczowy parametr to powierzchnia czynna klapy dymowej. Od niej zależy, czy dym nie opadnie zbyt nisko i czy ubezpieczyciel uzna zabezpieczenia. Poniżej znajdziesz prosty przewodnik po obliczeniach, normie PN-B-02877-4:2025-07 i wymaganych dokumentach.

Jak definiuje się powierzchnię czynną klapy dymowej?

To efektywne pole przepływu dymu przez otwartą klapę. W praktyce Acz = Ag × Cv.
Powierzchnia geometryczna Ag to fizyczny, czysty prześwit klapy przy zadanym otwarciu. Współczynnik przepływu Cv pochodzi z badań aerodynamicznych urządzenia. Jest podany w certyfikacie zgodności PN-EN 12101-2 dla konkretnego modelu, wymiaru i kąta otwarcia. Wynik mnożenia Ag i Cv daje powierzchnię czynną oddymiania Acz, którą wpisuje się do projektu, zestawień i dokumentacji dla PSP oraz ubezpieczyciela.

Jak obliczyć wymaganą powierzchnię czynną dla hali magazynowej?

Oprzyj się na scenariuszu pożarowym i wymaganiach normy. Wyznacz minimalne Acz dla strefy, a potem dobierz urządzenia, które ją zapewnią.
W magazynie kluczowe są wymiary strefy pożarowej, wysokość hali i zakładana wysokość warstwy wolnej od dymu nad posadzką. Potrzebna jest także intensywność generowanych gazów pożarowych GP, wynikająca z obciążenia ogniowego i sposobu składowania. Na tej podstawie norma określa łączną wymaganą Acz dla danej strefy dymu. Następnie rozkładasz ją na liczbę i wielkość klap, uwzględniając siatkę dachu, podziały kurtynami dymowymi i wentylację uzupełniającą. Każdą klapę liczysz parami Ag i Cv z jej certyfikatu, aby zsumowana Acz spełniła wymóg.

W jaki sposób uwzględnić PN-B-02877-4:2025-07 w obliczeniach?

Stosuj definicje, algorytm i tabele minimalnych wartości z aktualnego wydania normy dla hal o danej wysokości.
Norma PN-B-02877-4:2025-07 prowadzi przez dobór stref dymu, wysokość H strefy dymu i wysokość Y warstwy wolnej od dymu. Dla hal w określonym zakresie wysokości wskazuje minimalne Acz w funkcji GP, H i Y. W dokumentacji wpisujesz przyjęte założenia, wynikowe Acz całkowite oraz zestawienie klap z ich Ag, Cv i Acz. Ubezpieczyciel często wymaga, aby wyniki były spójne z tą normą i ze scenariuszem bezpieczeństwa pożarowego.

Kiedy użyć współczynników Ag i Cv w obliczeniach Acz?

Zawsze, gdy dobierasz konkretną klapę i raportujesz jej parametry do projektu, PSP i ubezpieczyciela.
Te same wymiary klapy mogą dać inną Acz. Zależy to od kąta otwarcia, typu skrzydeł, podstawy i dodatków aerodynamicznych, które zmieniają Cv. Dlatego posługujesz się danymi z certyfikatu PN-EN 12101-2 producenta dla danego modelu. Unikaj liczenia na podstawie samej powierzchni rzutu. W obliczeniach przyjmuj wartości Cv właściwe dla warunków pracy i kierunku przepływu, zgodnie z kartą badań.

Jak dobrać minimalne Acz względem wysokości strefy dymu?

Wyznacz projektowaną warstwę wolną od dymu nad posadzką, a następnie przyjmij minimalne Acz z tabel normowych dla danego H i Y.
W praktyce najpierw określasz poziomy pracy ludzi i tras ewakuacji oraz wymagany prześwit bez dymu. Im mniejsza warstwa wolna od dymu Y i im wyższa intensywność GP, tym większej Acz wymaga norma dla zachowania stabilnej warstwy dymu. W magazynach wysokiego składowania często dzieli się dach na kilka stref dymu kurtynami. To pozwala kontrolować objętość każdej strefy i dostosować Acz lokalnie do realnego zagrożenia.

Jak policzyć efektywną powierzchnię napływu i porównać z Acz?

Suma efektywnych pól napływu A\_eff nie może być mniejsza niż wymagana Acz dla danej strefy dymu.
Napływ powietrza uzupełnia wypływ dymu i stabilizuje warstwę bezdymną. Liczysz A_eff dla bram, drzwi, okien lub dedykowanych otworów napowietrzających, uwzględniając ich czyste prześwity i współczynniki przepływu. Rozmieszczaj je możliwie nisko i możliwie równomiernie względem stref dymu. Dla długich dróg napływu i układów w szeregu stosuje się zwiększony zapas wlotów zgodnie z normą i wytycznymi projektowymi. Wynik A_eff porównujesz z wymaganą Acz i, jeśli potrzeba, zwiększasz liczbę lub wielkość wlotów.

Jakie uproszczone metody procentowe można stosować awaryjnie?

Tylko pomocniczo, po akceptacji rzeczoznawcy i ubezpieczyciela, gdy brak pełnych danych do obliczeń normowych.
W praktyce spotyka się progi procentowe odnoszone do rzutu strefy. Takie podejścia obowiązują w wybranych zastosowaniach, na przykład dla klatek schodowych w przepisach budowlanych. Hala magazynowa zwykle wymaga obliczeń zgodnych z PN-B-02877-4:2025-07 z uwzględnieniem GP, H i Y. Jeśli tymczasowo używasz metody procentowej, przyjmij konserwatywny zapas, zachowaj minimalne wartości bezwzględne dla pojedynczych urządzeń i udokumentuj założenia.

Jakie dokumenty i certyfikaty przygotować dla PSP i ubezpieczyciela?

Przygotuj obliczenia Acz, zestawienie Ag i Cv, certyfikaty urządzeń oraz protokoły prób i integracji systemu.

W praktyce komplet zawiera: